Finansal istismar — bir yakınının ya da bakıcının kurbana ait parayı kontrol etmesi — çoğu zaman kapılar ardında kalır ve mağdur sesini ancak çok geç duyurur. Nature'da yayımlanan yeni araştırma, bu sessiz suçun izlerinin banka hesap hareketlerinde okunabildiğini gösterdi: İstismar edilen kişilerin hesaplarında, istismar etmeyen benzer profillere kıyasla ayırt edilebilir desenler oluşuyor.

Ekip, gerçek hesap hareketlerinden derlenen anonim veri setinde harcama ritmini, gelirin hesaptan çıkış biçimini ve işlem saatlerini inceledi. Kontrol altındaki hesaplarda beklenmedik harcamalar, kişiyi tanıdığımız alışkanlıklara uymayan ödeme desenleri ve hesabın 'yeni sahibinin' yaşam ritmine göre şekillenen hareketler öne çıktı. Bu desenler, hesabın kontrolünün ele geçirildiğinin matematiksel parmak izi sayılabilir.

Suç kapılar ardında olsa da, izleri banka defterinde duruyor.

Bulgunun vaadi pratik: Bankalar, dolandırıcılık denetimlerinde bugün yalnızca tekil şüpheli işlemlere bakıyor. Desen tabanlı yaklaşım ise haftalar ya da aylar içinde süren baskıyı yakalayabilir — para bir defada değil, tasarruf ederek çekilen hesaplarda kayboluyorsa alarm geç de kalmamış olur.

Araştırmacılar, yöntemin kurulumunda mahremiyetin merkeze alınması gerektiğini vurguluyor: Desenler toplu istatistikle okunacak, bireysel hesaplar insan gözüne açılmayacak. Önümüzdeki dönemde bir bankayla yürütülecek pilot çalışma, yöntemin sahada ne kadar yakaladığını ölçecek.