Gen düzenleme tedavilerinde bir eşik aşılıyor. ABD'li biyoteknoloji şirketi Intellia Therapeutics, geliştirdiği ilacın onayını ABD ilaç dairesi FDA'dan bekliyor. Onay çıkarsa ilk kez bir CRISPR ilacı insanın vücudunun içinde doğrudan çalışacak. Şirketin açıkladığı takvime göre karar en geç 10 Mart'a kadar gelecek.
Hedef hastalık kalıtsal anjiyoödem. Hastalık, boğaz dahil vücudun çeşitli yerlerinde ağrılı ve tehlikeli şişme krizlerine yol açabiliyor. Boğazdaki bir kriz nefes almayı zorlaştırabiliyor. Hastalar bugün kriz önleyici ve kriz kesici ilaçları ömür boyu birlikte yönetmek zorunda.
İlacın adı lonvoguran ziclumeran; kısaca lonvo-z. Karaciğere ulaşıp prekallikrein adlı proteini üreten geni kapatıyor. Bu protein, kan damarlarından dokuya sıvı sızmasını artırıyor; yani şişme krizlerinin ana kaynağı. Tedavi tek seferlik damar içi uygulamayla veriliyor.
Cincinnati Üniversitesi'nden hastalık uzmanı Jonathan Bernstein, denemenin araştırmacılarından: 'Dört yıllık veri çok rahatlatıcı. Görmeniz gereken sonuç tam olarak bu.'
Bugüne kadar onay alan tek CRISPR tedavisi başka bir yol izliyordu: Hastanın hücreleri vücudun dışına alınır, laboratuvarda düzenlenir ve geri verilirdi. Bu yöntem karmaşık ve pahalı. Vücut içi düzenleme bu karmaşık adımları ortadan kaldırıyor.
Sıradaki merak konusu fiyat ve erişim olacak. Ama bilimsel eşik net: Gen düzenleme, laboratuvar tezgâhından çıkıp hastanın vücudunun içinde çalışabilen bir tedaviye dönüştü. Yanıt, anjiyoödem ilacının onay kararında netleşecek.