Kilogramı boyun karesine bölünce çıkan sayıya beden kitle indeksi, kısa adıyla BMI deniyor. Basit olduğu için dünyanın en yaygın ölçütü. Ama eksikleri yıllardır tartışılıyor: Kaslı bir insan yüksek çıkabilir; vücudunda az yağ olmasına rağmen. Nature'da yayımlanan yeni analiz bu tartışmaya geniş ölçekli kanıt ekledi.
Araştırmacılar 800 binden fazla insanın verisini inceledi. Sonuç: BMI ile konulan obezite teşhisi, bazı riskli insanları göremiyordu. Vücudunda fazla yağ taşıyan ama kilo boy oranına göre normal görünen insanlar listede yoktu. Oysa bu insanların ölüm riski yükselmişti.
Yeni sistemin adı CAD-obezite. BMI'ye, bel çevresi gibi yağ birikimini gösteren ölçümler ekleniyor. Gerekçesi de açık: Karın bölgesinde biriken yağın sağlığa zararı, başka bölgelerdeki yağdan fazla. Sistem ayrıca obeziteyi ikiye ayırıyor. Kalp yetmezliği ve uyku apnesi gibi 18 hastalıktan biri ekleniyorsa klinik obezite; hiçbiri yoksa klinik öncesi obezite.
Peki yeni tanım işe yarıyor mu? Ekip Çin, İspanya, İngiltere ve ABD'den dört büyük hasta grubunu karşılaştırdı. Üç grupta 15 yıla uzanan izlemde 50 binden fazla ölüm kaydedilmişti. Karşılaştırmanın sonucu: CAD-obezite, ölüm riskini BMI'den daha iyi öngördü.
King's College London'dan kilo cerrahisi uzmanı Francesco Rubino: 'Bugüne kadar bu çerçevenin gerçek dünyada bir anlamı ve öngörü değeri olup olmadığını bilmiyorduk.'
Pratikte mesaj basit. Teraziyle tek başına ölçülmeyen bir sağlık hikâyesi var. Bel çevresi ucuz bir mezura ile alınıyor ve riski yakalama şansını artırıyor. Çalışmayı yorumlayan araştırmacı Cátia Martins'in özeti şu: BMI, kişiye ilişkin bir değerlendirme aracı olarak zayıf; obeziteyi anlamak için yağın nerede biriktiğine bakmak gerekiyor.