Elektrik hayatı iyileştirir — bu tartışılmaz. Ama bedenimize maliyeti de var: Arjantin'in kırsal bölgelerinde 12 yıl süren bir araştırma, elektriğe kavuşan köylerde insanların gecede ortalama 35 dakika daha az uyuduğunu ortaya koydu. Sebep, elektriğin tek başına değil; onunla birlikte gelen internet ve akıllı telefonlar.
Bulgu ilk bakışta küçük görünüyor; ama uzun dönem ölçüm olduğu için ağırlıklı. Aynı insanların uykusu, elektriğin gelmesinden önce ve sonra yıllarca izlendi. Fark, akşam saatlerinin uzamasından geliyor: Işık ve ekran olduğunda uyku vakti doğal olarak sonraya kayıyor; sabah ise aynı saatte başlıyor.
Elektrik bir köye geldiğinde kazanılan şey net: ışık, internet, bağlantı. Kaybedilen şey sessiz: gecede yarım saat uyku.
Araştırmanın değeri, tartıştığı dengeyi somutlaştırması. Elektrik erişimi eğitim, sağlık ve ekonomi için şart; kimse ışığı geri götürmeyi savunmuyor. Soru şu: Yeni gelen teknolojiyle birlikte uykunun kısalması bir geçici alışma mı, kalıcı bir sağlık maliyeti mi? Uzun süreli uyku kısalması, tansiyondan dikkat bozukluğuna kadar bilinen risklerle ilişkili.
Bu araştırmanın dünyanın her yerindeki akıllı telefon kullanıcısı için de aynı mesajı var: Uyku öncesi ekran süresi, elektriğin köylere getirdiği etkinin şehirdeki hâli. 35 dakikalık fark küçük görünse de her gece birikince, bedenin hesabı büyüyor.