Kolorektal kanser, yani kalın bağırsak ve rektum kanseri, eskiden yaşlı hastalığı sayılırdı. Son yıllarda tablo değişti: 50 yaş altındaki hastaların oranı yükseliyor. Bu artış, kanseri açıklamak için kullanılan klasik modelleri zorluyor.

Klasik model üç şeye dayanır: Mutasyonların yıllar içinde birikmesi, çevresel maruziyet ve kalıtsal yatkınlık. Bu açıklama genç hastaları açıklamakta zorlanıyor. Çünkü o yaşta mutasyon birikimi için yeterli süre geçmemiş olmalı.

Trends in Cancer'da yayımlanan derlemenin önerisi şuydu: Erken başlangıçlı kolorektal kanserin arkasında hızlanmış biyolojik yaşlanma olabilir. Yazarlar, yaşlanmanın çekirdek süreçlerinin bu hastalarda erken aktive olduğunu gösteriyor. İzler tümörle sınırlı değil; dolaşımdaki bağışıklık hücrelerinde ve iltihap aracılarında da görülüyor.

Hızlanmanın arkasında ne var? Yazarlar, çevresel, metabolik, genetik ve ilişkili etkenlerin birlikte sistemsel yaşlanmayı hızlandırdığını öne sürüyor. Yani tümör tek başına bir hücre kazası değil; bedenin genel yaşlanma sürecinin erken belirtisi sayılabilir.

Bu kuramın pratik karşılığı erken tanıda. Biyolojik yaşlanma izleri ölçülebilir hâle gelirse riskli gençler önceden belirlenebilir. Tarama programlarının yaş sınırları da bu izlerle güncellenebilir. Derlemenin mesajı net: Gençlerdeki bağırsak kanserini anlamak için takvim yaşının yanına biyolojik yaşı koymak gerekiyor.